Wycinki z prasy #2 | Zeitungsausschnitte #2

ENN

W historii Kolei Nadzalewowej jedna z najważniejszych dat jest 20 maja 1899 – dzień, w którym linia oficjalnie została otwarta. Wzmianek o tym wydarzeniu nie mogło zabraknąć w lokalnej prasie – nawet tej odleglejszej – jak w Gazecie Grudziądzkiej. O czym jeszcze donoszono w majowych wydaniach dzienników?

In der Geschichte der Haffuferbahn eines der wichtigsten Datum ist 20. Mai 1899 – wenn die Linie offiziell eröffnet wurde. Die Notizen über diese Ereignisse befanden sich naturlich in der lokalen Presse – auch in der aus der Ferne, wie Graudenzer Zeitung. Wovon noch benachrichtigten die Maitageszeitungen?  

♦ Der Gesselige. Graudenzer Zeitung, 05.05.1895

Elbing, 3. Mai. Zu der heute im Rathhause abgehaltenen Sitzung des Komitees für die Erbauung einer Bahn von Elbing über Frauenburg nach Braunsberg waren auch die Frauenburger Mitglieder Domherr Pohl und Hauptmann Hantel erschienen. Nachdem der Kriegsminister genehmigt hat, daß die Bahn als Kleinbahn ausgeführt werde, ermäßigen sich die Baukosten von drei Millionen auf 2 750 000 Mk. Eine größere Ermäßigung ist nicht möglich, da der Bau so ausgeführt werden soll, daß auch schwere Lastzüge und Militärzüge die Strecke befahren können.

„Na odbywającym się dziś w ratuszu posiedzeniu komitetu ds. budowy kolei z Elbląga przez Frombork do Braniewa pojawili się także kanonik fromborski Pohl oraz Hauptmann¹ Hantel. Po tym jak minister wojny zezwolił, by kolej była realizowana jako Kleinbahn², koszty budowy obniżyły się z trzech milionów do 2 750 000 marek. Większe obniżenie nie jest możliwe, ponieważ kolej powinna być tak wybudowana, by mogły tam kursować także wagony ciężkie i wojskowe.”

¹ Landeshauptmann – wysoki urzędnik władz prowincjonalnych.

² Kleinbahn – kolejka; połączenie o znaczeniu trzeciorzędnym, regulowane ustawą z 1892 r.

♦ Der Gesselige Graudenzer Zeitung, 20.05.1899

[Haffuferbahn Elbing-Tolkemit-Frauenburg-Braunsberg]. Die Ostdeutsche Kleinbahn Aktiengesellschaft in Königsberg i. Pr. hat die Betriebsoberleitung der am Sonnabend zur Eröffnung kommenden Haffuferbahn übernommen. Die Strecke wird zunächst nur für den Personen- und Gepäckverkehr eröffnet, die Eröffnung für den übrigen Verkehr findet voraussichtlich erst am 1. Juli statt. Zu Elbing ist eine Bahnverwaltung errichtet, von welcher der Betrieb geleitet wird. (…) Tarife zum Preise von 75 Pfg, und Fahrpläne zum Preise von 10 Pfg. sind bei der Bahnverwaltung Elbing und den Stationsvorstehern in Braunsberg Oberthor, Frauenburg und Tolkemit zu haben.

„Wschodniopruska Kolejowa Spółka Akcyjna w Królewcu w Prusach przejęła kierownictwo nad otwartą w niedzielny wieczór Koleją Nadzalewową. Odcinek jest na razie dostępny dla ruchu pasażerskiego i bagażowego, otwarcie pozostałego ruchu będzie miało miejsce prawdopodobnie 1 lipca. W Elblągu powołano administrację kolei, która kieruje ruchem. (…) Taryfy w cenie 75 fenigów oraz rozkłady jazdy w cenie 10 fenigów dostępne są w elbląskiej administracji, jak również u kierowników stacji w Braniewie Bramie, Fromborku i Tolkmicku.”

♦ Altpreussiche Zeitung, 09.05.1900

Haffuferbahn. Nach den gemachten Beobachtungen bleibt ein großer Theil des Publikums dem Ausflugsverkehr fern, weil trotz der Billigkeit der einzelnen Fahrpreise öftere Ausflugsreisen für größere Familie zu theuer werden. Um diesem Theil des Publikums Gelegenheit zu geben, die Haffuferbahn öfter zu seinen Ausflügen zu benutzen, werden für die Zeit vom 15. Mai bis 30. September Blocks zu 12 Rückfahrkarten für die 3. Wagenklasse von bezw. nach folgenden Stationen zu ermäßigten Preisen ausgegeben, nämlich:

a. ab Elbing nach Steinort, Reimannsfelde 6 Mk., Sucasse, Panklau 8 Mk., Tolkemit 10 Mk., Louisenthal Wieck 12 Mk.

b. ab Braunsberg nach Louisenthal Wieck 8 Mk., Tolkemit 10 Mk., Panklau 12 Mk.

Diese Fahrkarten dürfen nur von dem Inhaber und dessen Familienangehörigen benutzt werden, sind also wie die Rückfahr- und Ausflugskarten nicht übertragbar, haben aber im Gegensatz zu den Ausflugskarten auch an Wochentagen schon Vormittags Giltigkeit.

„Według poczynionych obserwacji, podróże [koleją] w celach wycieczkowych są niedostępne większej części społeczeństwa, ponieważ pomimo niskiej ceny pojedynczych biletów, częstsze wyjazdy są dla większych rodzin zbyt drogie. Aby dać tej części społeczeństwa możliwość częstszego korzystania z Kolei Nadzalewowej w trakcie wycieczek, od 15 maja do 30 września wprowadza się bloczki po 12 Rückfahrkarten¹ na trzecią klasę z lub do następujących stacji po obniżonych cenach:

a. z Elbląga do Kamionka i Nadbrzeża 6 marek, Suchacza i Pęklewa 8 marek, Tolkmicka 10 marek, Świętego Kamienia 12 marek.

b. z Braniewa do Świętego Kamienia 8 marek, Tolkmicka 10 marek, Pęklewa 12 marek.

Bilety te powinny być używane wyłącznie przez właściciela oraz członków jego rodziny, a także podobnie jak zwykłe bilety tam i z powrotem oraz bilety wycieczkowe są ważne na okaziciela, jednak w przeciwieństwie do tych ostatnich obowiązują również z dni powszednie rano.”

¹ Rückfahrkarten – bilety jednoprzejazdowe tam i z powrotem.

♦ Altpreussiche Zeitung, 27.05.1900

Haffuferbahn. An den Tagen, an welchen die Züge 9 und 10 nicht verkehren – Montag, Mittwoch, Freitag, Sonnabend – wird ab Tolkemit Abends 8.15 ein Sonderzug abgelassen, welcher von Panklau 8.13 abgeht und auf allen Stationen nach Bedarf hält. Der Zug trifft 9.27 in Elbing ein.

„W dni, kiedy pociągi o 21 i 22 nie kursują – poniedziałek, środę, piątek i niedzielny wieczór – puszczony będzie pociąg specjalny z Tolkmicka o 20.15, który o 21.13 wyjeżdża z Pęklewa i zatrzymuje się na żądanie na wszystkich stacjach. Pociąg przyjeżdża do Elbląga o 21.27.”

♦ Altpreussiche Zeitung, 29.05.1900

Haffuferbahn. In der Zeit vom 3. Juni bis 2. September fahren an jedem Dienstag, Donnerstag und Sonn- und Feiertag zwischen Tolkemit und Kahlberg Passagierdampfer im Anschlusse an die Züge der Haffuferbahn.

„W okresie od 3 czerwca do 2 września w każdy wtorek, czwartek, niedzielę i dni świąteczne między Tolkmickiem a Krynicą Morską kursują pasażerskie parowce skorelowane z pociągami Haffuferbahn.”

♦ Altpreussiche Zeitung, 08.05.1902

Haffuferbahn. Am Himmelfahrtstage verkehren die Züge nach gewöhnlichem Fahrplan. Zur Ausgabe gelangen, wie an Sonntagen die billigen Ausflugskarten, giltig nur am Tage der Lösung für Hin- und Rückfahrt. Preise in III Kl. nach Steinort, Reimannsfelde 60 Pfg., Sucasse, Panklau 80 Pfg., Tolkemit 1,00 Mk., Wieck 1,20 Mk., Frauenburg 1,40 Mk.

„W święto Wniebowstąpienia pociągi kursują według zwykłego rozkładu jazdy. Podobnie jak w niedziele, sprzedawane są tanie bilety wycieczkowe, obowiązujące tylko w tym dniu na przejazdy tam i z powrotem. Ceny w klasie III: do Kamionka i Nadbrzeża 60 fenigów, do Suchacza i Pęklewa 80 fenigów, do Tolkmicka 1 marka, do Świętego Kamienia 1,20 marki, do Fromborka 1,40 marki.”

♦ Altpreussiche Zeitung, 01.05.1904

Ausflug. Des Winters Herrschaft ist beendet, der Lenz hat mit Vogelsang und Blütenschmuck siegreich Einzug gehalten, um nun das Feld zu behaupten. (…) Auch die Haffuferbahn wird schon zu Ausflügen in die, immer neue Schönheiten aufweisende Dörbecker Schweiz benutzt. Zu den Vereinen, die alljährlich beim Erwachen des Frühlings eine größere Wanderfahrt unternehmen, um sich an der Wiedergeburt der alten Mutter Erde zu erfreuen, gehört auch der Deutsche Privat-Beamten-Verein, der sich in diesem Jahre den 8 Mai erwählt hat, um die Stelliner Forst mit der vielgenannten Trauerfichte kennen zu lernen. Die Teilnehmer, denen von der Vereinskasse freie Fahrt gewährt wird, fahren morgens um 6 Uhr mit der Haffuferbahn nach Tolkemit, von wo die Fußwanderung unter ortskundiger Führung angetreten wird und wo sich die Wanderlustigen zur Mittagsrast wieder einfinden, um gegen 3 Uhr die Rückfahrt anzutreten.

„Panowanie zimy dobiegło końca, wiosna ze śpiewem ptaków i urokiem kwiatów zwycięsko zagościła, zagrzewając miejsce. (…) Także Kolej Nadzalewowa jest wykorzystywana już do wycieczek do wciąż pokazującej nowe piękno Szwajcarii Próchnickiej. Do stowarzyszeń, które co roku w czasie przebudzenia wiosny organizują wielką wycieczkę, by cieszyć się z odrodzenia się tej pory roku, należy także Prywatne Niemieckie Stowarzyszenie Urzędników, które w tym roku wybrało dzień 8 maja, by zobaczyć Stelliner Forst¹ z często wspominanymi świerkami². Uczestnicy, którym kasa stowarzyszenia zapewniła bezpłatny przejazd, wyjeżdżają rano o godzinie 6 Koleją Nadzalewową do Tolkmicka, skąd podejmą pieszą wycieczkę z miejscowym przewodnikiem i gdzie ponownie się zjawią na popołudniowy odpoczynek, by około godziny 15 powrócić do domu.”

¹ Stelliner Forst – lasy w okolicach Tolkmicka

² Chodzi o odmianę świerka pospolitego Viminalis, którego gałęzie zwisają na kształt wierzby płaczącej; stąd niemiecka nazwa: świerk żałobny.

♦ Elbinger Neueste Nachrichten, 06.05.1912

Gepäcküberführung  vom Staats- zum H.-U.-B.-Bahnhof. Von der Kahlberger Badedirektion wird uns geschrieben: Die Königl. Staatsbahn hat leider die Ausgabe von Durchgangsfahrkarten nach Kahlberg sowie die Überführung des Gepäcks vom Staatsbahnhofe nach dem Haffuferbahnhofe eingestellt. Die Direktion der Elbinger Straßenbahn hat auf eine Bitte der Aktiengesellschaft Seebad Kahlberg in bereitwilliger Weise zugesagt, für die Beförderung des gesamten Gepäcks Sorge zu tragen, und zwar derart, dass vom 1. Juni bis 15. August zwei Gepäckwagen am Staatsbahnhof Elbing bereit stehen werden, um im Bedarfsfalle Gepäck nach dem Haffuferbahnhof und den Dampferanlegeplätzen zu befördern. Dieses bedeutet eine große Erleichterung für das gesamte nach Kahlberg reisende Publikum.

„Z dyrekcji kąpieliska w Krynicy Morskiej napisano do nas: Królewska Kolej Państwowa zawiesiła niestety sprzedaż biletów na przejazdy tranzytowe do Krynicy, jak również transport bagażowy z dworca państwowego do dworca Kolei Nadzalewowej. Dyrekcja elbląskich tramwajów na prośbę Towarzystwa Kąpielowego z Krynicy Morskiej chętnie obiecała, że zajmie się całym transportem bagażowym, mianowicie w taki sposób, że od 1 lipca do 15 sierpnia na dworcu państwowym będą podstawione dwa wagony, które w razie potrzeby przewiozą bagaże na dworzec Kolei Nadzalewowej bądź na przystanie. Oznacza to duże ułatwienie dla wszystkich podróżujących do Krynicy.”

Reklamy